దేశమంతా దసరా ముగిసిన తర్వాతే ఇక్కడ పండుగ మొదలవుతుంది!
Kullu Dussehra | దేశవ్యాప్తంగా విజయదశమి రోజున వేడుకలు ముగుస్తాయి. రావణ దహనాలు, అమ్మవారి ఊరేగింపులు, ప్రత్యేక పూజలతో పండుగకు వీడ్కోలు పలుకుతారు. కానీ హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని కులు లోయలో మాత్రం దసరా తర్వాతే అసలు సందడి మొదలవుతుంది. ఒకటి రెండు రోజులు కాదు.. వారం రోజులపాటు ఈ ఉత్సవాలు కొనసాగుతాయి. వందలాది గ్రామ దేవతల పల్లకీలు ఒకేచోట చేరడం, శ్రీ రఘునాథుడి భారీ రథయాత్ర, సంప్రదాయ నృత్యాలు, సంగీత కార్యక్రమాలు ఈ పండుగకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల దసరా వేడుకలకు భిన్నంగా జరిగే ఈ ఉత్సవం వెనుక 17వ శతాబ్దానికి చెందిన ఆసక్తికరమైన చరిత్ర ఉంది.
ఈ ప్రత్యేక దసరా ఎక్కడ జరుగుతుంది?
హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని కులు పట్టణంలో జరిగే ఈ ఉత్సవాన్ని ‘కులు దసరా’గా పిలుస్తారు. ఇక్కడి ధల్పూర్‌ మైదానం పండుగకు ప్రధాన వేదికగా మారుతుంది. హిమాలయ పర్వతాల మధ్య ఉన్న కులు లోయలో జరిగే ఈ వేడుకకు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు, పర్యాటకులు వస్తుంటారు.
సాధారణంగా విజయదశమి రోజున దసరా ఉత్సవాలు ముగుస్తాయి. కానీ కులు సంప్రదాయంలో అదే రోజు ప్రధాన వేడుకలకు శ్రీకారం చుడతారు. స్థానిక దేవతలు ధల్పూర్‌ మైదానానికి చేరుకోవడం, శ్రీ రఘునాథుడి రథయాత్ర నిర్వహించడం ద్వారా పండుగ ప్రారంభమవుతుంది. ఆ తర్వాత వారం రోజులపాటు వివిధ కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.
2026లో ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
కులు జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ ప్రకారం, 2026 అంతర్జాతీయ కులు దసరా ఉత్సవాలు అక్టోబర్‌ 21 నుంచి 27 వరకు నిర్వహించనున్నారు. విజయదశమి అక్టోబర్‌ 20న ఉండగా, మరుసటి రోజు కులు దసరా వేడుకలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ సమయంలో ధల్పూర్‌ మైదానంలో దేవతల పల్లకీలు, రథయాత్ర, జానపద నృత్యాలు, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, ప్రదర్శన శాలలు సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటాయి. పండుగకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు ఉండటంతో విదేశీ సాంస్కృతిక బృందాలు కూడా పాల్గొంటుంటాయి.
ఈ సంప్రదాయం వెనుక రాజు కథ ఏమిటి?
కులు దసరా చరిత్ర 17వ శతాబ్దానికి సంబంధించినది. అప్పటి కులు రాజు జగత్‌ సింగ్ పాలనలో ఈ సంప్రదాయానికి ప్రత్యేక రూపం ఏర్పడింది. స్థానిక చారిత్రక కథనం ప్రకారం, ఒక బ్రాహ్మణుడికి జరిగిన అన్యాయం కారణంగా రాజు తీవ్ర పశ్చాత్తాపానికి గురయ్యాడు. ఆ పాప పరిహారం కోసం అయోధ్య నుంచి శ్రీరాముడి ప్రతిరూపమైన రఘునాథుడి విగ్రహాన్ని తీసుకురావాలని సూచించారని చెబుతారు. రాజు జగత్‌ సింగ్ ఆ విగ్రహాన్ని కులుకు తీసుకొచ్చి ప్రతిష్ఠించాడు. అనంతరం రఘునాథుడినే రాజ్యానికి అధిపతిగా ప్రకటించి, తాను ఆయన సేవకుడిగా ఉంటానని అంగీకరించినట్లు చారిత్రక సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. అప్పటి నుంచి రఘునాథుడు కులు లోయకు ప్రధాన ఆరాధ్య దైవంగా మారాడు.
ఈ సంఘటనతో స్థానిక దేవతల సంప్రదాయాల్లోనూ రఘునాథుడికి ప్రత్యేక స్థానం ఏర్పడింది. విజయదశమి సందర్భంగా గ్రామ దేవతలు కులు పట్టణానికి చేరుకుని రఘునాథుడికి నమస్కరించడం ఈ సంప్రదాయంలో భాగమైంది.
