നീറ്റ് പ്രതിഷേധത്തിലെ പോലീസ് നടപടികൾ: സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം വേണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി
നീറ്റ്-യുജി ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരായ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ നടന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പോലീസ് അതിക്രമങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവും സുതാര്യവുമായ അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിയമലംഘനം നടത്തിയതായി കണ്ടെത്തുന്നവർ ആരായാലും നിയമനടപടി നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജെ.വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് പോലീസ്, സിഎപിഎഫ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടി ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചത്. ഡൽഹിയിലും രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും നടന്ന നീറ്റ് പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ അമിതമായ ബലപ്രയോഗം നടന്നുവെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ ആരോപണം. "ആരെങ്കിലും അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നിയമം അതിന്റെ വഴിക്ക് പോകും. ഉത്തരവാദിത്തം നിശ്ചയിക്കാതെ അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകില്ല," എന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് നിരീക്ഷിച്ചു.
പ്രതിഷേധങ്ങളിലെ പോലീസ് നടപടികളെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം നടത്താത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും കോടതി ചോദിച്ചു. ആരോപണങ്ങൾ ഗൗരവമുള്ളതാണെന്നും സമഗ്രമായ അന്വേഷണം ആവശ്യമാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അന്വേഷണ സമിതിയുടെ ഘടന സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പിന്നീട് അറിയിക്കുമെന്നും കോടതി അറിയിച്ചു.
സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിലെ അവകാശമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ നിയമലംഘനങ്ങൾ അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. "ഒരു ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്," എന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പറഞ്ഞു. വിഷയത്തിൽ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ക്രിയാത്മക നിർദേശങ്ങൾ കോടതി തേടി. പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകർ പോലീസ് അമിത ബലപ്രയോഗം നടത്തിയതായി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പെല്ലറ്റ് തോക്ക് ഉപയോഗം, ഇലക്ട്രിക് ബാറ്റൺ പ്രയോഗം, ലാത്തിച്ചാർജ്, സിവിൽ വേഷത്തിലെത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ആക്രമണം തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങളാണ് ഉന്നയിച്ചത്.
പ്രതിഷേധത്തിനിടെ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത വിദ്യാർത്ഥികളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതായുള്ള ആരോപണങ്ങളും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ബിഹാറിലെ സിവാനിൽ ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരന് നേരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എകെ-47 ഉപയോഗിച്ചതായി ആരോപിച്ച് രാജ്യസഭാ എംപി മനോജ് ഝാ നൽകിയ ഹർജിയും പരിഗണനയിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രകടനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള നിലവിലെ പോലീസ് പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് നിലവിലുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പുതുക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.
ഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ 37 ദിവസമായി നടന്നുവന്ന വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധം സർക്കാർ പ്രതിനിധികളുമായുള്ള ചർച്ചയ്ക്ക് പിന്നാലെയാണ് അവസാനിപ്പിച്ചത്. പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരായ കേസുകൾ പിൻവലിക്കുക, കസ്റ്റഡിയിലുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളെ മോചിപ്പിക്കുക, ജീവനൊടുക്കിയ നീറ്റ് ഉദ്യോഗാർത്ഥികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളിൽ ഉറപ്പ് ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്നായിരുന്നു സമരം അവസാനിപ്പിച്ചത്.